Powłoki lakiernicze rozróżniamy m.in. w zależności od zastosowanego produktu. Każda z nich ma swoje unikalne właściwości. Wybór między nimi następuje zależny jest od wielu czynników: od preferencji zakładu, odbiorcy końcowego, specyfiki pracy i potrzeb użytkownika, ale przede wszystkim od estetyki i funkcjonalności elementu dedykowanemu odbiorcy końcowemu.

Niestety czasami zdarza się tak, że dochodzi do nieprawidłowości i powstaje tzw. wada powłokowa.

Wada powłokowa odnosi się do różnego rodzaju defektów lub nieprawidłowości, które mogą występować na powierzchni lakierowanego elementu lub przedmiotu. Są to niedoskonałości, które powstają podczas procesu malowania lub lakierowania i mogą wpłynąć na jakość i wygląd wyrobu końcowego.

Rodzaje wad lakierniczych są charakterystyczne dla zastosowanego produktu, dlatego możemy je przyporządkować do 3 głównych grup produktów:

• Produkty Poliuretanowego i Akrylowe
• Produkty Poliestrowe
• Produkty Wodorozcieńczalne

 

PRODUKTY AKRYLOWE I POLIURETANOWE:

Wada - Ślady po szlifowaniu

Niedoskonałości pozostawione przez szlifowanie surowego drewna lub powłoki: rysy, koliste ślady lub tak zwane “sprężynki”

Możliwe przyczyny:

• Zużyty materiał ścierny.
• Niewłaściwie zamocowany krążek ścierny na ręcznej szlifierce oscylacyjnej.
• Niewłaściwie dobrana gradacja papieru ściernego.
• Wtrącenia w postaci grudek różnego rodzaju zanieczyszczeń na papierze ściernym (przez co powstaje sprężynka lub zanieczyszczenie stopy szlifierskiej)
• Prowadzenie szlifierki w złym kierunku
• Słabe umiejętności operatora.
  
  Rozwiązania:
• Ponowne przeszlifowanie wzdłuż usłojenia lub w jednym kierunku
• Jeśli problem dotyczy sprzętu, musi być zidentyfikowany i naprawiony
• Sprawdzić czy materiał ścierny nie posiada wad. (odmuchać, usunąć nadmiar zebranego materiału I pyłu)
• Usunięcie bardzo głębokich rys zmniejszając gradację
• Należy dobrze wycieniować element przesuwając się od prawej do lewej

Z całą pewnością mogę polecić tu osoby, które zajmują się profesjonalnie doborem właściwego papieru ściernego w zależności od podłoża (w ICA Polska posiadamy specjalistów w tej dziedzinie.

 

Wada - Pęknięcia

Pęknięcia są jedną z wad, które mogą wystąpić na lakierze PU. Pojawiają się w różnej formie, m.in. cracking, na kształt skóry aligatora, czy przypominające pękanie suchego błota. Wszystkie te formy są spowodowane naprężeniem.

Przyczyny:

• Pokrycie PU zostało nałożone na słabszy podkład. PU na nitrocelulozowej masie szpachlowej lub innym niekompatybilnym podłożu.
• Dodano zbyt dużo lub niewłaściwy utwardzacz.
• Zastosowano niewłaściwy rozcieńczalnik.
• Składniki produktu nie zostały dokładnie wymieszane.
• Grubość powłoki suchej jest nadmierna – zbyt wiele warstw lub warstwy są zbyt grube
• Im grubsze wykończenie, tym większe naprężenia. 
• Czas odparowania rozpuszczalników pomiędzy kolejnymi warstwami był niewystarczający i/lub spodnie warstwy miały suszenie wymuszone nadmuchem powietrza.
• Starzenie się lakieru w czasie
• Ewentualnie mechaniczne uszkodzenia (np. uderzenie, wgniecenie)

Rozwiązania:

• Jeśli wada dotyczy dużych powierzchni, najlepiej jest zeszlifować i ponownie przelakierować. Należy pamiętać, aby dostosować gradację papieru ściernego. Z całą pewnością należy zidentyfikować głębokość pęknięcia, aby ocenić rodzaj ingerencji powłokowej planowanej do przeprowadzenia.
• Każdorazowo przelakierowując element w kolorze, należy pamiętać o możliwej zmianie odcienia i kolorystyki dlatego też warto konsultować się z technologiem.

 

Wada - Skórka Pomarańczowa

Powierzchnia powłoki suchej Poliuretanu ma teksturę przypominając skórkę pomarańczową.

Przyczyny:

• Kiedy podkład lub nawierzchnia Poliuretanowa schła zbyt szybko.
• Podłoże było zbyt zimne, powodując słabą rozlewność i rozłożenie lakieru.
• Zastosowano niewłaściwy pistolet, który powoduje małe nierówności przy nakładaniu.
• Nałożenie kolejnej warstwy przed całkowitym utwardzeniem rozpuszczalnikowego lakieru poliuretanowego. Wtedy następuje tzw.” ściąganie „ poprzez powstawanie naprężeń powłokowych.

Rozwiązania:

• Upewnij się, że powierzchnia I nałożonego produktu poliuretanowego ma podobną i odpowiednią temperaturę. Jednorodność temperaturowa elementu, otoczenia i mieszanki lakierniczej ma ogromne znaczenie. Za nim dojdzie do tzw. ”stabilizacji” temperaturowej następuje odparowanie rozcieńczalników co prowadzi do powstania skórki pomarańczowej.
• W razie potrzeby stosuj rozcieńczalniki opóźniające tzw. wolno parujące tak, by nadać lakierowi dłuższą żywotność dla lepszej rozlewności i rozłożenia.
• Tu też warto tą kwestie skonsultować z działem handlowym lub technicznym.
• Przeszlifuj i polakieruj na nowo wadliwą powierzchnię.

 

Wada - Kraterowanie

Polakierowana powierzchnia jest pełna mikroperforacji.

 Przyczyny:

• Pojedyncza zbyt gruba nałożona warstwa Poliuretanu.
• Rozpuszczalniki ciągle odparowują i przebijają się przez nawierzchnię, która zaczęła już tworzyć powłokę, pozostawiając w niej otwory jak po szpilkowaniu, zwłaszcza w upalne dni. Nałożono warstwę lakieru poliuretanowego na poprzednią jego warstwę zanim zdążyła odpowiednio wyschnąć.

Rozwiązania:

• Należy upewnić się, że powierzchnia całkowicie wyschła, następnie przeszlifować papierem ściernym o odpowiedniej gradacji (320/400) i polakierować na nowo pamiętając o właściwych odstępach czasu pomiędzy nakładaniem warstw.
• Stosować odpowiednie wolnoparujące rozcieńczalniki zwłaszcza przy nawierzchniach w połysku nakładanych przy wyższych temperaturach otoczenia.

 

Wada - Pył lub Chropowatość

 Powierzchnia powłoki Poliuretanowej jest chropowata w dotyku lub zbyt dużo pyłu jest obecne w powłoce

Przyczyny:

• Zapylone otoczenie w obszarze lakierni.
• Nieodpowiednie przeszlifowanie, wliczając przeskok o zbyt wiele gradacji. Zanieczyszczenie nawierzchni na etapie schnięcia.
• Wilgoć powodująca wstawanie włókien.
• Nałożenie niedostatecznej ilości warstw lakieru Poliuretanowego.
• Niewystarczające przeszlifowanie międzyoperacyjne.

Rozwiązanie:

• Jeśli ewidentnie występuje problem z chropowatością, przeszlifowanie z właściwą gradacją i pokrycie na nowo może rozwiązać problem.

 

Wada - Pęcherzykowanie

Zaschnięte pęcherzyki są widoczne na powierzchni powłoki poliuretanowej.

Przyczyny:

• Zbyt duży ruch powietrza w strefie lakierni, pęcherzyki zasychają zanim będą w stanie pęknąć i wypłynąć.
• Natrysk lakieru Poliuretanowej na zbyt nagrzanej powierzchni, skutkujący zbyt szybkim schnięciem nawierzchni.
• Powierzchnia niedostatecznie oczyszczona pomiędzy warstwami podkładów Poliuretanowych lub nawierzchni.
• Stosowanie nieodpowiedniego pistoletu.

Rozwiązania:

• Powierzchnię z pęcherzykami można przeszlifować i pokryć na nowo.
• Nie suszyć nawierzchni zbyt intensywnie i zredukować zbyt duży przepływ powietrza w obrębie lakierni.
• Przy wysokich temperaturach otoczenia stosować wolnoparujące rozcieńczalniki lub opóźniacze, tak by dać nawierzchni więcej czasu, tak by nie powstały pęcherzyki.

 

Wada - Nierówny Połysk

Połyskowość nawierzchni PU jest niejednorodna. 

Przyczyny:

• Problem ten jest bardziej poważny przy wykończeniach matowych i w półpołysku, powstaje tam, gdzie środek matujący nie został dokładnie wymieszany.
• Nierównomierne przeszlifowanie.
• Nierówna grubość powłoki lakierniczej.
• Złudzenie spowodowane przez oświetlenie.
• Niewystarczające wymieszanie nawierzchni Poliuretanu przed nałożeniem

Rozwiązania:

• Przeszlifować i pokryć ponownie.
• Jeśli to oświetlenie jest problemem, należy dostosować oświetlenie do zmiany wyglądu wraz ze zmianą punktu i kąta obserwacji.

 

Wada - Rybie Oko

Wada, która ma swoje źródło w mokrej powłoce PU i tworzy wyraźny wzór przypominający
małe “wgłębienia” lub rybie oka.  Mogą mieć rozmiar nawet do 1 cala średnicy.
W środku niektórych oczek można znaleźć małą drobinkę, która może być przyczyną
powstawania niektórych z nich.

Przyczyny:

• Jeśli minerały i pasta matująca osiadały jakiś czas na dnie puszki i nie zostały dokładnie wymieszane, na powierzchni powłoki występują dysproporcje środków poprawiających płynność i wyrównanie, dając efekt rybiego oka.
• Zabrudzona powierzchnia.
• Zanieczyszczenia otoczenia i środowiska pracy” (topola, filtry, separatory oleju , odolejacze, tzw. przylepiacze opryski roślin, składowiska olejów i smarów, obornika, kosmetyki np. kremy do rąk, zła filtracja powietrza np. hala obok prowadzi procesy klejenia, silikon i pochodne typu silikaty czy nabłyszczacze itp. Lub np. procesy polerowania są prowadzane na tym samym stole co procesy szlifierskie, ew. te same urządzenia lub materiały pomocnicze są używane do procesów szlifowania i polerowania)

Rozwiązania:

• Przeszlifować wadliwą powierzchnię papierem ściernym o gradacji 320 i pokryć na nowo. Upewnić się, że produkt przeznaczony do użycia został uprzednio dokładnie wymieszany.
• Przed nałożeniem pokrycia PU, upewnić się, że powierzchnia jest wolna od wspomnianych zabrudzeń.
• Użycie filtrów lub odseparowanie środowiska pracy.

 

Wada - Zmarszczki (pływanie lakieru)

 Kiedy powłoka PU zaczyna schnąć i przybiera wygląd suszonej śliwki.
Zmarszczki mogą się pojawiać na wszystkich rodzajach wykończeń do drewna.

Przyczyny:

• Nałożono na siebie niekompatybilne lakiery, jak np. pokrycie PU na Nitrocelulozowe, film melaminowy lub lakier rozpuszczalnikowy na wodorozcieńczalny który różni się czasem sieciowania.
• Warstwa PU została nałożona na poprzednią warstwę, która nie zdążyła dobrze wyschnąć/utwardzić się.
• Rozpuszczalnik zawarty w nałożonej warstwie rozmiękczył warstwę pod spodem, w stopniu który powoduje, że kiedy świeżo nałożona warstwa nawierzchni schnie, zaczyna pływać na warstwie pod nią powodując marszczenie i fałdowanie.

Rozwiązania:

• Jeśli wady występują na małych powierzchniach, to można je ostrożnie zeskrobać, poczekać na doschnięcie/utwardzenie powłoki, przeszlifować, a następnie wykonać retusz i pokryć na nowo.
• Kiedy wady są widoczne na dużej powierzchni, lepiej jest zeszlifować powierzchnię, a potem pokryć na nowo. Jeśli okaże się to konieczne należy wydłużyć odstęp czasu na schnięcie/utwardzanie pomiędzy nakładaniem kolejnych warstw.

Wada - Odwarstwianie, delaminacja

Sucha powłoka PU oddziela się od podłoża w formie płatów lub wyszczerbień.

Przyczyny:

• Niepełne/niedostateczne szlifowanie lub międzyoperacyjne szlifowanie
• Nałożenie mniej elastycznej nawierzchni na bardziej elastyczny podkład.
• Niedostateczna przyczepność między warstwami.
• Miejscowe zabrudzenia, tłuste miejsca.
  Odwarstwianie może być powodowane nieostrożnym obchodzeniem się z elementami, uszkodzeniami udarowymi krawędzi od narzędzi przy montażu lub nadmierną ilością nałożenia na krawędziach.

Rozwiązanie:

• Jeśli odwarstwienie jest punktowe, można wykonać retusz takiego uszkodzenia. Natomiast, jeśli odwarstwienie występuje na całej powierzchni, należy ją zeszlifować i wykończyć ponownie. Dla elementów wykończonych fabrycznie, można wymienić dany element.

 

POLIESTRY

Wada – Zbielenie

Powierzchnia ma białawe plamy.

Przyczyna:

• Nakładanie poliestrów ICA przy wysokich temperaturach i wysokiej wilgotności względnej, powodując kondensację na powierzchni schnącej powłoki. Pozostawi to wykończenie o bladym wyglądzie, kiedy parafinowy poliester zostanie przeszlifowany i wypolerowany. Nałożenie nadmiernej ilości lakieru poliestrowego w pojedynczej warstwie powoduje, że uformuje on powłokę po wierzchu, ale głębiej zostanie uwięziona parafina i rozpuszczalniki

Rozwiązanie:

• Przeszlifować i pokryć na nowo, upewniając się, że czas żelowania pomiędzy warstwami i ilość nałożenia są właściwe. Przed przystąpieniem do ponownego nałożenia parafinowego poliestru, sprawdzić używając wilgotnej szmatki czy zbielenia zniknęły. Jeśli powłoka wygląda na przejrzystą po zwilżeniu wodą lub rozpuszczalnikiem, problem można rozwiązać nakładając kolejne 2-3 warstwy poliestru. Natomiast, jeśli zbielenia nie zniknęły po zwilżeniu podłoża, źródło problemu jest głębiej w powłoce lakierniczej i wymaga jej usunięcia i ponownego nałożenia by przywrócić pożądany wygląd.

 

Wada - Podwójna tonacja

Ta wada może być widoczna po  szlifowaniu i polerowaniu pigmentowanego poliestru parafinowego, gdzie można dostrzec podwójną tonację koloru na polakierowanej powierzchni.

Przyczyny:

• Niedokładne wymieszanie kolorowego poliestru (pigmenty) przed nałożeniem.
• Kolor nakładano natryskowo w pionie bez dodania poliestru przeznaczonego do tego typu aplikacji (POL12).

Rozwiązanie:

• Przeszlifować wadliwą powierzchnię papierem ściernym o gradacji 320 i pokryć na nowo 2-3 warstwami dobrze wymieszanego poliestru.
• Przy nakładaniu w pionie, zaleca się dodać do 50% poliestru POL12.

Wada - Łuszczenie

Powłoka odchodzi od powierzchni drewna lub warstwy poliestru pod nią.

Przyczyny:

• Poprzednia warstwa była zbyt mocno suszona i uformowała warstwę parafiny.
• Niewłaściwe szlifowanie izolatora (IS201).
• Bejca nie została wystarczająco wtarta.

Rozwiązanie:

• Przeszlifować i pokryć na nowo. Upewnić się, czy czas żelowania pomiędzy nakładaniem warstw jest przestrzegany.

Wada - Rybie Oko na Poliestrze
Wada, która powstaje na mokrej nawierzchni i tworzy wyraźny wzór przypominający małe “dołki” lub “rybie oka”. Mogą mieć średnicę do około 1 cala.

Przyczyna:

Temperatura przekraczająca 40 stopni pistolet wypłukany niewłaściwym rozcieńczalnikiem

Rozwiązanie:

• Przeszlifować wadliwą powierzchnię papierem ściernym o gradacji 320 I nałożyć ponownie 2-3 warstwy poliestru.
• Zmniejszyć proporcję dodania przyśpieszacza A110 do 1% i dodać 1% SP1 lub A110 zastąpić A114
  
  

PRODUKTY WODNE:

Wada - Zmętnienie na produktach do wnętrz i na zewnątrz

Powłoka lakieru wodorozcieńczalnego ma mętny lub mleczny wygląd.

Przyczyny:

• Zbyt duża ilość nałożenia lakieru wodorozcieńczalnego w jednej warstwie co powoduje powierzchniowe, utwardzenie powłoki, lecz woda pozostaje uwięziona wewnątrz.
• Zbyt wczesne nałożenie warstwy, zanim poprzednia wystarczająco wyschła.
• Nakładanie lakieru wodorozcieńczalnego przy bardzo wysokiej wilgotności względnej powodujące kondensację na powierzchni schnącego pokrycia.
• Prowadzi to do powstania wykończenia o mętnym wyglądzie, kiedy lakier już wyschnie.

Rozwiązanie:

• Przeszlifować i pokryć na nowo, pamiętając o wydłużeniu odstępów czasu pomiędzy nakładaniem warstw i o właściwej ilości nałożenia. Sprawdzić powierzchnię przecierając wilgotną szmatką przed ponownym nałożeniem nawierzchni, by upewnić się czy zmętnienie znikło. Jeśli nawierzchnia wydaje się czysta po zwilżeniu wodą lub rozpuszczalnikiem, wtedy ponowne nałożenie jest wystarczające do rozwiązania problemu. Jednak w przypadku gdy mętny/mleczny wygląd nie zniknie po zwilżeniu podłoża, problem występuje w głębi powłoki i wymaga usunięcia obecnej nawierzchni i nałożenia nowej dla poprawienia wyglądu.

 

Wada - Pękanie na produktach do wnętrz i na zewnątrz

Kiedy lakier wodorozcieńczalny zaczyna schnąć, tworzą się pęknięcia na jego powłoce. Pękanie może

pojawiać się na wszystkich rodzajach wykończeni do drewna.

Przyczyny:

• Produkty wodorozcieńczalne były nakładane w temperaturach poniżej 15°C i wysokiej wilgotności względnej.
• Nałożono na siebie warstwy niekompatybilnych produktów.
• Warstwa lakieru nałożona na poprzednią warstwę, która nie wyschła /nie utwardziła się wystarczająco do ponownego nałożenia.

Rozwiązania:

• Temperatura otoczenia na lakierni nie powinna być niższa niż 15°C, a wilgotność względna nie może przekraczać 70%. Jeśli wilgotność względna jest wyższa, należy podnieść temperaturę za pomocą lamp halogenowych i poprawić wentylację pomieszczenia.
• Jeśli wady występują na małych powierzchniach, to można je ostrożnie zeskrobać, poczekać na doschnięcie/utwardzenie powłoki, przeszlifować, a następnie wykonać retusz i pokryć na nowo.
  Kiedy wady są widoczne na dużej powierzchni, lepiej jest zeszlifować całą powierzchnię, a potem pokryć na nowo.

 

Wada - Widoczne ślady klejenia na produktach do wnętrz i na zewnątrz

Po nałożeniu lakieru wodorozcieńczalnego widoczne są białe linie lub plamy pod powłoką.

Przyczyna:

Użyto niewłaściwego kleju do połączeń drewna.

Rozwiązania:

• Aby uniknąć problemów z widocznym klejeniem po nałożeniu pokryć wodorozcieńczalnych, zaleca się stosować odpowiednie kleje jak mocznikowe, poliuretanowe, epoksydowe czy fenolowe, które po wyschnięciu są wodoodporne.
• W tym przypadku, dobrą praktyką jest stosowanie klejów w klasie B3 (DIN 68602) lub klasie D3 (EN 204); kleje polioctanowinylowe w dyspersji wodnej mogą być również stosowane, pod warunkiem, że należą do klasy odporności D3 (norma EN204-205). Kleje w tej klasie mają dobrą wodoodporność spoin i umożliwiają pokrywanie elementów produktami wodorozcieńczalnymi.

 

Wada - Odbarwienia na produktach przeznaczonych na zewnątrz

Część powierzchni zmienia kolor wraz z upływem czasu. Niektóre miejsca zmieniły kolor bardziej niż inne.

Przyczyna:

• Taniny i garbniki zawarte w drewnie łatwo reagują z promieniami UV ze światła słonecznego, jeśli nie zastosowano odpowiedniego izolatora IS207 (IS207 jest izolatorem przeznaczonym na zewnątrz i stosowanym do blokowania olejków i żywic obecnych w drewnie. Nakłada się go przed podkładem).
• Drewno wystawione na bezpośrednie nasłonecznienie zmieni kolor wraz z upływem czasu; jest to naturalny proces.
• Drewno zmienia kolor także na skutek utleniania i/lub ekspozycji fotochemicznej, co jest zmianą, której nie da się zapobiec. Jest to naturalnie występujące zjawisko.

Rozwiązanie:

• Zeszlifować powierzchnię i odpowiednio zaizolować z użyciem IS207. Klienci powinni być uprzedzani, że wszystkie gatunki drewna, a zwłaszcza wiele egzotycznych, znacznie zmieni kolor na skutek naturalnego starzenia i wystawienia na działanie światła. Aby ograniczyć te zmiany, do produktów wodorozcieńczalnych można dodawać filtry UV.

 

Wada - Łuszczenie na produktach przeznaczonych na zewnątrz

Powłoka lakieru odchodzi od powierzchni po pewnym czasie.

Przyczyny:

• Nałożono produkt o słabej elastyczności lub produkt przeznaczony do wnętrz.
• Niewłaściwe przeszlifowanie warstwy izolatora lub lakieru epoksydowego przeznaczonego na zewnątrz.

Rozwiązanie:

• Zeszlifować i pokryć na nowo. Należy upewnić się czy stosowany jest właściwy rodzaj produktów wodorozcieńczalnych.

Aby zapobiegać wadom powłokowym producenci i osoby praktykujące powinni stosować odpowiednie techniki aplikacji, dbać o czystość powierzchni, odpowiednio przygotować podłoże oraz korzystać z dobrych jakościowo produktów w ten sposób z pewnością zminimalizujemy wystąpienie wad powłokowych i zapewnimy trwałość powłok na długi czas. Z całą pewnością możecie Państwo skorzystać z wiedzy i doświadczenia osób które wspierają działy handlowe zapewniając wiedzę i służą dobrą i obiektywną radą.